پایگاه تخصصی علم صرف (Arabic Morphology)

آشنایی با علم صرف، منابع، مقالات، پژوهشها، نرم افزارها و پایان نامه های صرفی

پایگاه تخصصی علم صرف (Arabic Morphology)

آشنایی با علم صرف، منابع، مقالات، پژوهشها، نرم افزارها و پایان نامه های صرفی

پایگاه تخصصی علم صرف (Arabic Morphology)
«اللهم عجّل لولیّک الفرج و اجعلنا من خیر انصاره و اعوانه»

۱۳ مطلب با موضوع «تحقیقات صرفی نویسنده وبلاگ» ثبت شده است

چهارشنبه, ۱۳ شهریور ۱۳۹۲، ۰۶:۴۶ ق.ظ

پژوهش صرفی 13: بررسی اصطلاح قلب در ادبیات عرب

اصطلاح «قلب» در ادبیات عرب در علم لغت، صرف، بیان و بدیع متفاوت است. شرح و تفاوت این اصطلاحات را در پژوهش ذیل دریافت کنید و لذّت ببرید.


دریافت متن پژوهش
حجم: 190 کیلوبایت
لطفاً در قسمت نظرات خرابی لینک را گزارش دهید!

أخبرنا عن رابط لا یعمل رجاءً

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ شهریور ۹۲ ، ۰۶:۴۶
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۱۰:۱۳ ب.ظ

پژوهش صرفی 12: ثمره اختلاف در تشخیص حروف اصلی و زائد

واژه «هُدنا» در آیه شریفه "وَ اکْتُبْ لَنا فی‏ هذِهِ الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنا إِلَیْک# (اعراف، 156) که اگر از ریشه «هَدَی یَهدِی» باشد؛ یعنی «هدایت شدیم» و اگر از ریشه «هَادَ یَهُودُ» باشد، به معنای «بازگشتیم، توبه کردیم، سکون و آرامش یافتیم.» خواهد بود. بر این اساس، این آیه به دو گونه ترجمه و تفسیر شده است؛ بعضی مفسّران و مترجمان آن را به معنای هدایت گرفته[1] و گفتهاند که این، سخنی است که موسی, از زبان قوم خود می‎گوید؛ زیرا آن بزرگوار گناهکار نبود تا بخواهد توبه کند[2] و در مقابل برخی به معنای بازگشت و توبه دانستهاند.[3]

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۲۲:۱۳
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۱۰:۰۶ ب.ظ

پژوهش صرفی 11: راههای تشخیص حروف اصلی از زائد

راههای تشخیص حروف اصلی از زائد به تفصیل عبارتند از: وزن، اشتقاق، غلبه زیادت، عدم نظیر و تصریح اهل لغت.

شرح و توضیح این راهها را از اینجا دریافت کنید.

لطفاً در قسمت نظرات خرابی لینک را گزارش دهید!

أخبرنا عن رابط لا یعمل رجاءً!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۲۲:۰۶
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۵۸ ق.ظ

پژوهش صرفی 10: کتب و مقالات پیرامون اشتقاق

کتب

1. الاشتقاق، ابن درید ازدی، تحقیق عبدالسلام هارون، قاهره، 1958.

2. الاشتقاق، ابی بکر بن سراج، تحقیق محمّد صالح تکریتی، بغداد، 1973.

3. اشتقاق الأسماء، أصمعی، تحقیق رمضان عبد التوّاب، قاهره، 1980.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۰۹:۵۸
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۵۱ ق.ظ

پژوهش صرفی 9: اشتقاق کلمات در سایر زبان ها

بحث اشتقاق در سایر زبان‏ها به چشم نمی‏خورد:

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۰۹:۵۱
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۴۷ ق.ظ

پژوهش صرفی 8: اشتقاق یا عدم اشتقاق کلمات در زبان عربی

در زمینه اشتقاق یا عدم اشتقاق کلمات در زبان عربی سه نظریه وجود دارد:

نظریه اوّل (مشهور): اکثر نحویان بزرگ، مانند سیبویه، خلیل، اصمعی، اخفش و ... قائلند برخی کلمات مشتق و برخی دیگر غیر مشتق هستند.

نظریه دوّم: برخی زبان‏شناسان ادّعا کرده‏اند تمامی کلمات مشتق هستند.

نظریه سوّم: برخی دیگر معتقدند هیچ کلمه‏ای مشتق نیست و همه کلمات اصل هستند.

پر واضح است که قول دوّم قابل پذیرش نیست؛ زیرا اگر همه کلمات از یکدیگر اشتقاق یافته باشند، مستلزم دور و تسلسل خواهد بود. قول سوّم نیز قابل قبول نیست؛ زیرا اشتقاق در برخی کلمات وجدانی بوده و قابل انکار نیست.[1]

[1]. ناهید مشّاعی، "درآمدی بر اشتقاق در زبان عربی"، مجلّه دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه تربیت معلّم)، پاییز و زمستان 1379، شماره 30 و 31 ص 147.

دریافت متن پی دی اف پژوهش

لطفاً در قسمت نظرات خرابی لینک را گزارش دهید!

أخبرنا عن رابط لا یعمل رجاءً!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۰۹:۴۷
محسن زارع پور
چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۴۳ ق.ظ

پژوهش صرفی 7: اشتقاق، انواع و اصطلاحات مختلف آن

مشتق در علوم حوزوی دارای دو اصطلاح است: اشتقاق ادبی و اشتقاق اصولی.[1]

اشتقاق اصولی را برای اوّلین بار در پایه چهارم، مقدّمه کتاب الموجز فی أصول الفقه، فرا خواهید گرفت؛ آنچه در اینجا محلّ بحث است، اشتقاق ادبی است. لازم به ذکر است که این نوع اشتقاق به نوبه خود بر چهار قسم است: اشتقاق صغیر، کبیر، اکبر و کُبّار.
۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ شهریور ۹۲ ، ۰۹:۴۳
محسن زارع پور
يكشنبه, ۳ شهریور ۱۳۹۲، ۱۰:۰۷ ب.ظ

پژوهش صرفی 6: ضبط‏های مختلف «کلمه»

عنوان «کلمه» در زبان عربی ضبط‏ها و قرائت‏های متنوّعی به شرح ذیل دارد:

الکَلِمَةُ به فتح کاف و کسر لام (لغت فصیح و اهل حجاز و قرآن کریم هم به همین لغت نازل شده است.)

الکِلْمَةُ به کسر کاف و سکون لام (لغت قبیله بنی تمیم)

الکَلْمَةُ به فتح کاف و سکون لام (جوهری بدون نسبت دادن به قبیله‏ای آن را ذکر کرده است)[1]

ابن مالک درباره کلمه و اقسام آن چنین سروده است:

کَلامُنا لَـفْظٌ مُفـیدٌ کَاستـَقِم

وَ اسْمٌ وَ فِعْلٌ ثُمَّ حَرْفٌ الکَلِمْ

وَاحِـدُهُ کَـلِمَةٌ وَ القَوْلُ عَمّْ

وَ کِـلْمَةٌ بِهـا کَلامٌ قَدْ یُـؤَمْ



[1]. أزهری، محمّد بن أحمد، تهذیب اللغة؛ ج‏10؛ ص147: «الکِلْمَةُ: لُغَةٌ تَمِیمِیّةٌ، و الکلِمةُ: لُغة حِجَازیَّة»؛ جوهری، اسماعیل بن حمّاد، الصحاح؛ ج‏5؛ ص2023: «و تمیمٌ تقول: هى‏ کِلْمَةٌ بکسر الکاف. و حکى الفرّاء فیها ثلاث لغات: کَلِمَةٌ، و کِلْمَةٌ، و کَلْمَةٌ، مثل کَبِدٍ و کِبْدٍ و کَبْدٍ، و وَرَقٍ و وِرْقٍ و وَرْقٍ.»

دریافت فایل پی دی اف پژوهش

لطفاً در قسمت نظرات خرابی لینک را گزارش دهید!

أخبرنا عن رابط لا یعمل رجاءً!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ شهریور ۹۲ ، ۲۲:۰۷
محسن زارع پور
يكشنبه, ۳ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۵۱ ب.ظ

پژوهش صرفی5 : حروف و اقسام آن

تعریف حرف

«حرف کلمه‏ای است که معنای آن مستقل نیست، بلکه وابسته به کلمه یا کلماتی دیگر است، مانند: «ال» در الرّجُل و «هَلْ» در هَلْ زیدٌ قائم.»[1]

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ شهریور ۹۲ ، ۲۱:۵۱
محسن زارع پور
يكشنبه, ۳ شهریور ۱۳۹۲، ۰۹:۳۱ ب.ظ

پژوهش صرفی 4: حصر کلمه در سه قسم اسم و فعل و حرف

برخلاف آنچه غالب محصّلین ادبیات می پندارند، اینکه کلمه فقط سه قسم (اسم و فعل و حرف) دارد، نظر مشهور علمای ادبیات است نه همه ایشان؛ برخی نحویّون[1] «اسم فعل» را قسم چهارمی برای کلمه می‏دانند.

مشهور علمای ادبیّات «اسم فعل» را نوعی اسم می‏دانند، نه قسمی چهارم برای کلمه؛ محقّق عبّاس حسن در این باره می‏نویسد:

«أمّا اسم الفعل الّذی اعتبره بعض النّحاة قسماً رابعاً، فالتحقیق أنّه داخل فی الإسم.»[2]


سیوطی در شرح الفیه ابن مالک، حصر کلمه در سه قسم را به واسطه استقراء و ارشاد امیرالمؤمنین, می‏داند:

«(و اسمٌ و فعلٌ ثمّ حرفٌ) هی (الکلم) الّتی یتألّف منها الکلام لا غیرها، کما دلّ علیه الاستقراء و ذکره الإمام علیّ بن أبی طالب رضی الله عنه المبتکر لهذا الفنّ.»[3]



[1]. این نظریه به کوفیّون نسبت داده شده است.رک: الاستاذ راجی الأسمر، المعجم المفصّل فی علم الصرف، مراجعه: إمیل بدیع یعقوب، ص 349: «تقسم اللفظة إلی ثلاثة أقسام: اسم و فعل و حرف؛ و قد قسّمها الکوفیّون إلی أربعة أقسام: الفعل و الاسم و الحرف و الخالفة (اسم الفعل).»

[2]. عبّاس حسن، النحو الوافی، ج1 ص 17، پاورقی 3.

[3]. السیوطی، جلال الدین، شرح السیوطی علی ألفیة ابن مالک، ص 22.

دریافت فایل پی دی اف پژوهش

لطفاً در قسمت نظرات خرابی لینک را گزارش دهید!

أخبرنا عن رابط لا یعمل رجاءً!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ شهریور ۹۲ ، ۲۱:۳۱
محسن زارع پور